Dấu ấn của ngành Nội vụ trong xây dựng chính quyền địa phương hai cấp

Thực hiện chủ trương sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, tỉnh Gia Lai mới được thành lập trên cơ sở hợp nhất tỉnh Gia Lai (cũ) và tỉnh Bình Định (cũ), có diện tích tự nhiên 21.576,53 km², quy mô dân số khoảng 3,625 triệu người. Quy mô địa bàn rộng, dân số đông cùng với yêu cầu đổi mới phương thức quản trị đặt ra nhiều nhiệm vụ mới đối với công tác tổ chức bộ máy và quản lý nhà nước. Trên cơ sở đó, Sở Nội vụ đã tham mưu UBND tỉnh xây dựng các đề án, phương án và kế hoạch triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp bảo đảm đúng tiến độ, đúng quy định của Trung ương.
Một trong những kết quả nổi bật là việc tham mưu sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, giảm đầu mối. Sau sắp xếp, số cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh giảm từ 27 xuống còn 14 cơ quan chuyên môn và 01 tổ chức hành chính khác, giảm gần 48% đầu mối; số đơn vị hành chính cấp xã giảm từ 373 xuống còn 135 đơn vị, giảm 238 đơn vị, tương đương gần 64%; giảm được 38/252 đơn vị sự nghiệp công lập thuộc cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh so với năm 2025, đạt tỷ lệ giảm 15,08%; giảm 24/30 đơn vị sự nghiệp thuộc Chi cục thuộc cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh so với năm 2025, đạt tỷ lệ giảm 80%. Mặc dù quy mô tổ chức thay đổi lớn nhưng việc bàn giao chức năng, nhiệm vụ, hồ sơ công việc được thực hiện đồng bộ, bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước liên tục, không để gián đoạn việc giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.
Để bộ máy mới nhanh chóng đi vào hoạt động ổn định, Sở Nội vụ đã tham mưu UBND tỉnh hoàn thiện quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các cơ quan, đơn vị; hướng dẫn phân công nhiệm vụ và nhanh chóng ổn định đi vào hoạt động theo phương châm “kỷ cương đi trước – nguồn lực đi cùng – kết quả là thước đo” và tiêu chí “6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”, góp phần khắc phục tình trạng chồng chéo, bỏ sót nhiệm vụ, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu và hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan. Trong quá trình triển khai, Sở Nội vụ đã phát huy vai trò là cơ quan điều phối, kết nối giữa các sở, ban, ngành và địa phương; thường xuyên nắm bắt tình hình, tổng hợp những khó khăn, vướng mắc phát sinh để tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo xử lý kịp thời. Việc tham mưu thành lập 11 Tổ công tác chuyên ngành và điều động công chức, viên chức tăng cường cho cơ sở là minh chứng cho phương thức quản lý linh hoạt, lấy thực tiễn làm căn cứ để điều chỉnh chính sách, giúp các địa phương nhanh chóng ổn định tổ chức và duy trì chất lượng phục vụ người dân ngay trong giai đoạn chuyển tiếp.
Việc triển khai đầy đủ các chế độ, chính sách đối với các đối tượng chịu tác động của quá trình sắp xếp vừa bảo đảm quyền lợi chính đáng của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, vừa tạo sự đồng thuận, ổn định tư tưởng và giữ vững kỷ luật, kỷ cương hành chính trong toàn hệ thống. Theo đó, tỉnh đã phê duyệt danh sách đối tượng và kinh phí thực hiện chính sách, chế độ nghỉ hưu trước tuổi, nghỉ thôi việc theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP và Nghị định số 67/2025/NĐ-CP của Chính phủ là 3.354 người, trong đó 494 người thuộc khối Đảng, đoàn thể và 2.860 người thuộc khối chính quyền. Đồng thời, Sở Nội vụ đã tham mưu cấp có thẩm quyền giải quyết chế độ, chính sách theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP của Chính phủ đối với 3.421 người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, góp phần bảo đảm quyền lợi của cán bộ, công chức, viên chức trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy.
Trong quá trình kiện toàn tổ chức bộ máy và xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đáp ứng yêu cầu của mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Sở Nội vụ đã chủ động tham mưu UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh triển khai đồng bộ nhiều giải pháp về quản lý nguồn nhân lực, bảo đảm tính kế thừa, ổn định và nâng cao chất lượng đội ngũ. Trên cơ sở Kế hoạch tuyển dụng công chức của tỉnh Gia Lai (trước đây), Sở Nội vụ đã tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh quyết định tuyển dụng 69 thí sinh trúng tuyển theo đúng quy định; đồng thời tham mưu tiếp nhận 44 viên chức đủ điều kiện, tiêu chuẩn vào làm công chức và 60 người hoạt động không chuyên trách vào làm công chức cấp xã, góp phần bổ sung nguồn nhân lực có chất lượng, đáp ứng yêu cầu vận hành bộ máy hành chính sau sắp xếp.
Nhằm đổi mới công tác quản lý cán bộ, công chức, viên chức theo hướng hiện đại, minh bạch và gắn với hiệu quả thực thi công vụ, Sở Nội vụ đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Kế hoạch triển khai xây dựng, phê duyệt và điều chỉnh vị trí việc làm trong các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn tỉnh; đồng thời tham mưu ủy quyền việc phê duyệt, điều chỉnh vị trí việc làm và cơ cấu ngạch công chức, cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp. Đến ngày 29/6/2026, 100% cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính cấp tỉnh (16/16) và 100% đơn vị hành chính cấp xã (135/135) đã hoàn thành việc phê duyệt vị trí việc làm công chức. Kết quả này không chỉ bảo đảm tiến độ theo yêu cầu của Trung ương mà còn tạo nền tảng quan trọng để tỉnh tiếp tục thực hiện tinh giản biên chế gắn với cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong giai đoạn tiếp theo.
Bên cạnh đó, Sở Nội vụ đã tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2797/QĐ-UBND ngày 30/6/2026 công nhận kết quả phân loại đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn tỉnh Gia Lai. Theo đó, toàn tỉnh có 83 đơn vị hành chính loại I, 51 đơn vị hành chính loại II và 01 đơn vị hành chính loại III. Việc hoàn thành phân loại đơn vị hành chính không chỉ đáp ứng yêu cầu của pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương mà còn là cơ sở quan trọng để tham mưu phân bổ biên chế, bố trí đội ngũ cán bộ, xác định định mức ngân sách, đầu tư cơ sở vật chất và hoạch định các chính sách phát triển phù hợp với quy mô, đặc điểm của từng địa phương, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trên địa bàn tỉnh.
Những kết quả trên cho thấy công tác tham mưu của ngành Nội vụ đã góp phần quan trọng trong việc hiện thực hóa chủ trương tinh gọn tổ chức bộ máy, xây dựng chính quyền địa phương hai cấp hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Thời gian tới, Sở Nội vụ sẽ tiếp tục tham mưu UBND tỉnh hoàn thiện mô hình tổ chức, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền và xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn, tạo động lực cho phát triển nhanh và bền vững của tỉnh Gia Lai./.